Filozofia 5 przemian – styl odżywiania ze starożytnych Chin

Opublikowane przez admin w dniu

ajurweda

słowa klucze: filozofia 5 przemian, energia i właściwości pożywienia, powiązania pomiedzy smakiem produktu a ich wpływem na narządy, żywioły w kuchni, powiązania pomiędzy naturą a odżywianiem

Według tradycyjnej chińskiej filozofii wszystkie elementy wszechświata są w nieustannym ruchu i wszystko ciągle się zmienia. O tej samej zasadzie mówił w starożytnej Grecji filozof Heraklit, formułując swoją słynną sentencję panta rhei – wszystko płynie. To zrozumienie ciągłej zmienności rzeczy, znalazło u chińczyków odbicie także w dziedzinach odżywiania i gotowania. Stało się inspiracją dla stworzenia filozofii 5 Przemian, której główną ideą jest odżywianie się w zgodzie i harmonii z cyklami i rytmem natury i swojego organizmu..

Gotowanie i kultura spożywania posiłków według filozofii 5 Przemian czerpie swoje korzenie z taozimu, który jest jednym z najważniejszych nurtów filozoficzno-religijnych Chin. Księga Przemian, o której wspomniałem krótko na mojej stronie, jest główną świętą Księgą tego nurtu myślowego. Taoizm to filozofia, która, zakłada w przybliżeniu, że wszystkie rzeczy, w tym jedzenie, mają swoją naturalną moc, energię i właściwości, które powinniśmy wykorzystywać zgodnie z potrzebami naszego organizmu. Ten sposób myślenia o odżywaniu stał się też inspiracją do podejścia do odżywiania jako do sposobu na leczenie rozmaitych schorzeń. Można wręcz powiedzieć, że Filozofia 5 Przemian oraz medycyna uzupełniają się wzajemnie.

Filozofia 5 przemian i jej główna myśl przewodnia

Fundamentem w stylu odżywiania się wg filozofii 5 Przemian, jest zachowanie świadomości, że człowiek jest ściśle połączony z otoczeniem, w którym żyje. Z tego względu sposób odżywiania człowieka powinien być zgodny z lokalnym środowiskiem, w którym ktoś przebywa oraz cyklem następowaniem po sobie pór roku. Innymi słowy człowiek powinien spożywać takie produkty spożywcze, które w określonej porze roku dostępne są naturalnie w jego strefie klimatycznej.

Według chińskiej medycyny zachowanie zdrowia wymaga utrzymania równowagi pomiędzy temperaturą otoczenia, a ciepłem organizmu ludzkiego. Sprzyja to prawidłowemu funkcjonowaniu narządów wewnętrznych i poprawia trawienie. Do tego samego wniosku doszła zachodnia medycyna, która właściwą termoregulację organizmu człowieka uznała za jeden z kluczowych czynników do utrzymanie stanu homeostazy(równowagi) organizmu, będącej bezpośrednią przyczyną stanu zdrowia.

Chińczycy zauważyli także, że organizm człowieka i praca jego narządów wewnętrznych także dostrojone są w naturalny sposób do cyklów natury (pór roku i pór dnia). W każdej porze roku i doby, narządy wewnętrzne mają swoje okresy największego wysiłku i okresy gdy pracują mniej intensywnie.

Wiosną mogą wystąpić problemy wątrobowe(skutki oczyszczania organizmu po zimie), jesienią dolegliwości płuc(oddychanie zimnym powietrzem, bakterie w powietrzu) a zimą najbardziej narażone są nerki(z powodu niskiej temperatury na zewnątrz). Dieta oparta na chińskiej filozofii 5 przemian ma za zadanie te organy wzmacniać i utrzymywać je w zdrowiu.

Podział produktów według filozofii 5 przemian

Filozofia 5 Przemian dzieli produkty spożywcze na:

–zimne (produkty o kwaśnym smaku, zimna woda, owoce tropikalne, arbuzy, rabarbar, nabiał),

-nawilżające (pokarmy soczyste: większość krajowych owoców, warzywa: sałata, kapusta, kiełki, pomidory,

–neutralne (zboża, gotowane warzywa, rosliny strączkowe, oprócz soi) – ogórki)

–ciepłe (por, cebula, łagodne przyprawy: majeranek, bazylia, cynamon, orzechy włoskie)

-gorące (ostre przyprawy, takie jak np. pieprz, mocny alkohol,surowy czosnek, baranina)

Produkty nawilżające sprzyjają budowie krwi i płynów ustrojowych ciała. Produkty ciepłe wspomagają aktywność i pobudzenie. Produkty neutralne wzmacniają energię i równoważą pracę narządów. Produkty zimne chronią przed gorącem, a gorące chronią przed zimnem

W filozofii 5 Przemian, przyporządkowuje się tym pięciu grupom produktów żywioły, określające ich naturę: Drzewo-Ogień-Ziemia-Metal-Woda. Dopasowano do nich również odpowiadające im naturą narządy wewnętrzne człowieka.

Drzewo – to wiosna, kolor zielony, smak kwaśny, wątroba

Ogień – to lato, smak gorzki ,serce

Ziemia – to późne lato, smak słodki, śledziona

Metal – to jesień, smak ostry, płuca

Woda – to zima, smak słony, nerki

Każdy z żywiołów (smaków) wzmacnia poszczególne narządy, lecz dostarczony w nadmiarze może je również osłabić.

Gotowanie wg. filozofii przemian

Zgodnie z filozofią chińską każdy proces, a więc także proces przyrządzania potraw, podlega cyklowi tych Przemian 5 żywiołów. Proces przygotowania potraw powinien przebiegać więc ściśle według tego cyklu. Każdy składnik przyporządkowany odpowiedniemu żywiołowi i smakowi dodajemy w określonej kolejności zaczynając np. od Drzewa, następnie przechodząc do Ognia, Ziemii, Metalu i Wody. Trzeba uzbroić się w cierpliwość i wkładać kolejne składniki (smaki) co kilka minut bo produkt spożywczy musi mieć czas by oddać swój smak do potrawy.

Można rozpocząć od innego smaku, ważne jest jednak, aby trzymać kolejności. Ostatni dodany do potrawy składnik (czyli przypisany mu smak i jego symbol w postaci żywiołu) będzie wpływał na działanie narządu przyporządkowanemu naturze tego żywiołu. Kończąc gotowanie na smaku kwaśnym (Drzewie) usprawnimy działanie wątroby, natomiast smak gorzki (Ogień) jako ostatni składnik potrawy wpłynąłby na serce.

Jeśli potrawa, którą gotujemy wydaje nam się za mało doprawiona i uznamy, że brakuje któregoś składnika, należy dotrzeć do niego według zalecanej kolejności nie omijając po drodze żadnego smaku. Przechodząc do konkretnego komponentu nie możemy pomijać innych, musimy dodawać je ponownie w małych ilościach, tak aby płynnie przechodzić do kolejnych Przemian.

Przygotowując posiłek według zasady pięciu przemian, zaczyna się przeważnie od ognia (który symbolizuje np. wrząca woda), choć wszystko jedno od którego elementu zaczniemy. Najważniejsze, by wkładać do garnka składniki, zachowując kolejność cyklu czyli :

1.drzewo-kwaśny

2. ogień- gorzki

3. ziemia – słodki

4. metal – ostry

5. woda – słony

6. drzewo – kwaśny

Posiłek ugotowany według takiej kolejności dodawania smaków z lekko dominującym smakiem kwaśnym wzmocniłby wątrobę.

1. ogień- gorzki

2. ziemia – słodki

3. metal – ostry

4. woda – słony

5. drzewo – kwaśny

6.ogień – gorzki

Posiłek ugotowany według takiej kolejności dodawania smaków i z lekko dominującym smakiem gorzkim odżywiłby serce

Zgodnie z zasadami filozofii 5 przemian, im więcej smaków zawiera potrawa, tym lepiej wpłynie to na nasze narządy. Smaki powinny być łączone tak, aby żaden z nich nie dominował za bardzo nad innymi. Na pozór może wydawać się to nieistotne, jednak stosowanie tych zasad nie tylko wprowadzi urozmaicenie w kuchni, ale z pewnością poprawi proces trawienia, przemiany materii oraz usprawni funkcjonowanie organizmu.

Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial